He mea nui tonu ngā take taiao ki ngā whenua whakawhanake o te ao, nō reira he maha ngā kaupapa here taiao kua whakaurua i ngā tau tata nei. Ko ngā wāhanga e pā ana ki te hanga me te hangarua o ngā pounamu karāhe ko ēnei ngā āhuatanga matua:
- Te whakanui ake i tete tere hangaruaKo te whāinga matua a ngā whenua o te EU me te US ko te whakapiki i te tere hangarua o ngā pounamu karāhe para i roto i ā rātou kaupapa here taiao. Hei tauira, kua whakatakotohia e te EU te "Te Aratohu Anga Para", e hiahia ana kia whakapiki ake ngā whenua mema i te tere hangarua o ngā pounamu karāhe para ki te neke atu i te 70%. He rite tonu ngā kaupapa here a California i te US, pērā i te hiahia kia whakapiki ake i te tere hangarua o ngā pounamu karāhe para ki te neke atu i te 75%.
- Te whakatairanga i tētahi ōhanga porowhita: I whakatakotohia hoki e ngā whenua o te EU me te US te whāinga o te whakatairanga i tētahiōhanga porowhitai roto i ā rātoungā kaupapa here taiao, e akiaki ana i ngā kaihanga pounamu karāhe ki te whakamahi i ngā rauemi hangarua hei whakaiti i te para rauemi. Hei tauira, e tono ana te EU kia mahi ngā whenua mema i ngā mahi hei whakatairanga i te whakamahi anō me te hangarua o ngā para, tae atu ki te hangarua i ngā pounamu karāhe hei whakaputa uri.
- Te whakawhāiti i ngā tukunga para: Ka whakatairangahia hoki e ngā whenua o te EU me te US te tiaki taiao i roto i te hanga pounamu karāhe mā te whakawhāiti i ngā tukunga para. Hei tauira, kua whakatakotohia e te EU te "Ture Whakatakotoranga Tukunga Ahumahi", e hiahia ana kia mahi ngā kamupene i ngā mahi hei whakaiti i te nui o ngā tukunga para, tae atu ki ngā kaihanga pounamu karāhe."
- Te whakapakari i te tirotiro me te whakatinanatanga: Kua whakapakarihia hoki e ngā whenua o te EU me te US te tirotiro me te whakatinanatanga o te hanga pounamu karāhe me te hangarua, me te whiu me te whakahaere i ngā kamupene e takahi ana i ngā kaupapa here taiao. Hei tauira, ko teTe Tari Tiaki Taiao o Amerika(EPA) ka whiua ngā kamupene e whakapoke ana i te taiao, ā, ka aroturukihia, ka aromatawaihia hoki ō rātou pānga ki te taiao.
Ko te whakaurunga o ēnei kaupapa here, i tētahi taha, ka whai wāhi ki te tiaki taiao, ā, i tētahi taha, ka piki ake te utu a ngā kaihanga, ka hua ake pea he pikinga o ngā utu mō te hoko pounamu karāhe i te rohe. Nō reira, me pēhea tātou e whakamahi ai i ngā tikanga pai ake hei whakaiti i te utu o te kawemai me te whakamahi i ngā pounamu karāhe? Āe, he tika tēnā, kawemaihia ngā pounamu karāhe mai i Haina, kawemaihia ngā pounamu karāhe mai itā mātou kamupene!
He iwi tawhito a Haina, he roa tōna hītori, ā, i roto i te hanga pounamu karāhe, he hītori me tōna ahurea ahurei anō hoki. I te tau 1928, i whakatūria te Wheketere Karāhe o Shanghai, hei tohu i te tīmatanga o te umanga karāhe hou o Haina. I ngā tau tata nei, ko tete kāwanatanga o Hainakua whakakaha ake i tana arotahi ki te tiaki taiao, ā, kua noho te hangarua o ngā pounamu karāhe hei mahi taiao nui. Kua whakauruhia e te kāwanatanga o Haina he raupapa ongā kaupapa here taiaohei whakatenatena i ngā kamupene me ngā tāngata whenua ki te whai wāhi ki te hangarua i ngā pounamu karāhe, te whakatairanga i te whakamahinga anō, me te whakaiti i te parahanga taiao. Nō reira, kei te whakapai tonu ā mātou kaihanga pounamu karāhe i ngā tukanga whakaputa, te whakanui ake i te pai o te whakaputa, me te whakaiti i te parahanga. I muri i te neke atu i te tekau tau o ngā mahi, kua mōhio mātou ki te mauri o te hanga me te hanga pounamu karāhe. Kua whiwhi mātou i te rongonui mai i te tiningā kiritaki waitohu o te aome ngā utu iti iho,ngā wā tuku poto ake, me te kounga pai ake.
Kei te hiahia tonu ētahi kaihokohoko inu me te waipiro o te ao ki te mōhio he aha ētahi atungā pounamu karāheHe mārama rawa te take he iti rawa te utu o ngā pounamu karāhe mai i ō rātou hoa, ā, he aha hoki te take he āhua hou, he auaha hoki ngā pounamu i hangaia e ō rātou hoa whakataetae. Ehara i te mea he nui ngā utu hoahoa me ngā utu pokepoke e whakangaohia ana e rātou, engari nā te mea i whiriwhiria e rātou ngā kaiwhakarato pounamu karāhe kounga teitei. I whiriwhiria mātou e rātou, e whakarērea ana ngā tikanga hoko ā-rohe, ā, e tukua ana te hoahoa, te hanga, me ngā tukanga motuhake o ngā pounamu karāhe ki a mātou. Ehara i te mea ka whakaitihia ngā utu me te whakaputa hua auaha anake, engari ka whakapotohia hoki ngā wā tuku. Koinei te urupare tonu mai i ēnei kaiwhakarato waitohu rongonui o te ao.
He kōrero pēnei kei roto i te American Olive Oil Association. E ruaNgā Tumu Whakahaere Matuae kōrerorero ana mātou, ā, i pāngia tētahi o rātou e te mate upoko: he aha ai tā mātoungā pounamu hinu oriwa karāheme te neke tonu i runga i te raina whakaputa whakakī, me te mea kei te kanikani rātou? I homai e te Tumu Whakahaere Matua tetahi atu ki a mātoungā mōhiohio whakapāki a ia. Whai muri i tā mātou tātaritanga, he mama ake ngā pounamu karāhe i hokona i te rohe i ā mātou, tata ki te 20%, ā, he tere rawa te tere o te whakaputa, ā, kāore i te ōrite te raro. I tūtohu mātou i ngā hua e tika ana māna, ā, i muri i tana kitenga i ngā hua, ka tukuna tonutia e ia he ota whakamātautau mō ngā ipu e rima. I mea ia kua heke te utu mō te hoko pounamu karāhe mā te 10%, ā, kāore anō kia puta ngā raruraru o mua. Ko tete wā tukuHe tino pai te kounga, te kounga, me te utu. I te whakakīnga, kāore i turuturu, i pakaru rānei te hinu oriwa utu nui. Inaianei ka kawemai ia i te kotahi miriona huinga pounamu karāhe i ia tau, ā, ehara i te mea iti te utu horoi e penapenahia ana i ia tau.
I te nuinga o te wā, mō ngā hua kounga teitei pērā i tepounamu waipiro kounga teitei, ko te tikanga ka kawemai ngā mākete o Ūropi me Amerika i ngā pounamu karāhe. Nā te mea ko tengā whakaritenga koungahe nui ake te maha o ēnei hua, ā, ka taea e ngā pounamu karāhe kawemai te whakarite i te kounga o te takai me te ahua o te hua. He rerekē, ko ngā pounamu karāhe e hokona ana i te rohe ka uaua pea te whakatutuki i ngā hiahia ongā hua kounga teiteiMō ngā inu iti te utu, pērā i ngā hua i hangaia nuitia, ko te tikanga ka hokona e ngā mākete o Ūropi me Amerika ngā pounamu karāhe ā-rohe. Nā te mea he nui te mākete o ēnei hua, ā, ka taea e ngā hoko ā-rohe te whakaiti i ngā utu kawe me te tākai, ā, ka piki ake te whakataetae hua. He rerekē, ko ngā pounamu karāhe kawemai ka piki ake pea ngā utu hua, ka pā ki ngā hoko. Mō ētahi hua tono motuhake, pērā i ngā āhua motuhake, i ngā kaha motuhake rānei, me kawemai pea ngā pounamu karāhe ritenga. I tēnei wā, ka nui ake te ōwehenga o ngā pounamu karāhe kawemai i ngā mākete o Ūropi me Amerika.
E 17 tau mātou e mahi ana i te hanga pounamu karāhe, me te neke atu i te 2,000 ngā tauira kore utu rerekē mō ngā kaupapa me ngā whakaritenga rerekē.Ngā mihi nui mō tāu patai.
Wā tuku: Pipiri-21-2023


